Słownik pojęć

(p.łc. sanctuarium od łc. sanctus ‘święty’)

1.religiozn. miejsce składania przedmiotów kultu, relikwii; świątynia, kościół.

2. pomieszczenie, w którym znajduje się coś wartościowego; także miejsce dla kogoś wyjątkowe, do którego wstęp mają tylko nieliczni.

Z gr. σαρκoφάγος / sarkophagos; z gr. σάρξ / sarx - 1. „mięso”, 2. „ciało” + gr. φαγειν / phagein - „zjeść, pożreć” – zdobiona trumna w kształcie skrzyni. Nazwa, zlatynizowana i rozpropagowana przez Pliniusza Starszego, wywodzi się ze sposobu pochówku zmarłych stosowanego do dziś w niektórych rejonach Grecji i Azji Mniejszej, polegającego na tymczasowym składaniu ich w kamiennej trumnie (sarkofagu) na około siedem lat. Po tym czasie, kiedy zwłoki są już zazwyczaj całkowicie oczyszczone z tkanek miękkich, zwyczaj nakazuje wydobyć z sarkofagu pozostałe kości, które uroczyście chowane są ponownie, np. wmurowywane w ścianę w urnie. Sam sarkofag zaś posłużyć może następnemu zmarłemu. Zwyczaj ten pozwala zaoszczędzić w skalistych okolicach cennych gruntów, bowiem nie ma potrzeby "marnować" ich na cmentarze, skoro kamienne sarkofagi można ustawiać na nieużytecznych z punktu widzenia rolniczego skałach. Herodot błędnie wierzył, że właściwość "pożerania mięsa" zależy m.in. od rodzaju kamienia, z którego wykonany jest sarkofag.
Nazwę tę stosuje się obecnie w odniesieniu także do takich kamiennych trumien, które nigdy nawet w zamierzeniu nie miałyby służyć do ponownego pochówku innej osoby, a zatem również do "ostatecznych" trumien kamiennych. Sarkofagi znano i używano w wielu kulturach, wykonując je z różnych materiałów:

• starożytny Egipt – w okresie Starego Państwa – z ciosów kamiennych lub wykute w monolicie, z cegły lub terakoty, zdobione hieroglifami; w okresie Średniego Państwa – z drewna, zdobione polichromią i Tekstami Sarkofagów; w okresie Nowego Państwa – sarkofagi zwykle wykonywano z bazaltu lub kwarcytu, rzadziej z granitu. Zwykle były monolityczne, bogato ozdobione reliefami przedstawiającymi sceny mitologiczne. Do sarkofagów składano antropoidalne trumny z zabalsamowanymi zwłokami; dla władców ostatnią, wewnętrzna trumnę wykonywano ze złota, inkrustowaną lazurytem, emalią i alabastrem.

• starożytna Grecja – występują sporadycznie, wykonywane najczęściej z terakoty, zdobione reliefami, sarkofag Aleksandra Wielkiego wykonano z marmuru;

• etruskie – z terakoty lub wykuwane w kamieniu. Zdobione reliefem z portretem zmarłego w pozycji leżącej

• starożytny Rzym – w okresie od III w. p.n.e. do I w. p.n.e. występują sporadycznie, od II w. upowszechniły się wykonane z marmuru zdobione na bokach reliefami o tematyce mitologicznej, (w III w. historycznej), wieko zdobi dwuspadowy daszek lub portret zmarłego.

• w okresie wczesnego chrześcijaństwa – sarkofagi mają formę przyjętą z sarkofagów rzymskich, tematyka zdobnicza zaczerpnięta jest z historii Nowego Testamentu.

• średniowiecze – w okresie romańskim zdobione są reliefami, wizerunkiem zmarłego. Sarkofagi coraz częściej przybierają formę tumby

• XVIII i początki XIX w. – to powrót sarkofagów w formie naśladującej sarkofagi antyczne, jako ozdoby parków krajobrazowych.

Źródło: http://pl.wikipedia.org

Wykonywany z terakoty lub wykuwany w kamieniu. Zdobiony najczęściej reliefem z portretem zmarłego w pozycji leżącej.

http://pl.wikipedia.org

Mają one formę przyjętą z sarkofagów rzymskich, natomiast tematyka zdobnicza zaczerpnięta jest z historii Nowego Testamentu.

http://pl.wikipedia.org

W okresie od III w. p.n.e. do I w. p.n.e. sarkofagi występują sporadycznie, od II w. upowszechniły się wykonane z marmuru zdobione na bokach reliefami o tematyce mitologicznej, (w III w. historycznej), wieko zdobi dwuspadowy daszek lub portret zmarłego.

Źródło: http://pl.wikipedia.org

W okresie Starego Państwa – wykonywane z ciosów kamiennych lub wykute w monolicie, z cegły lub terakoty, zdobione hieroglifami; w okresie Średniego Państwa – z drewna, zdobione polichromią i Tekstami Sarkofagów; w okresie Nowego Państwa – sarkofagi zwykle wykonywano z bazaltu lub kwarcytu, rzadziej z granitu. Zwykle były monolityczne, bogato ozdobione reliefami przedstawiającymi sceny mitologiczne. Do sarkofagów składano antropoidalne trumny z zabalsamowanymi zwłokami; dla władców ostatnią, wewnętrzna trumnę wykonywano ze złota, inkrustowaną lazurytem, emalią i alabastrem.

Źródło: http://pl.wikipedia.org

Występują sporadycznie, wykonywane najczęściej z terakoty, zdobione reliefami, sarkofag Aleksandra Wielkiego wykonano z marmuru.

Źródło: http://pl.wikipedia.org

W okresie romańskim zdobione są reliefami, wizerunkiem zmarłego. Sarkofagi coraz częściej przybierają formę tumby.

Źródło: http://pl.wikipedia.org

To powrót sarkofagów w formie naśladującej sarkofagi antyczne, jako ozdoby parków krajobrazowych.

Źródło: http://pl.wikipedia.org

Z wł. Święte Schody, liczące sobie 28 stopni, które zgodnie z legendą pochodzą z pałacu Poncjusza Piłata. Jezus Chrystus miał po nich być prowadzony na sąd. Schody te przywiezione zostały z Jerozolimy do Rzymu w r. 326 przez św. Helenę, matkę cesarza Konstantyna I. Znajdują się one w pochodzącym z XVI w. budynku, położonym naprzeciwko Bazyliki Św. Jana na Lateranie, wzniesionym w r. 1589 na polecenie papieża Sykstusa V. Prowadzą do kaplicy San Lorenzo, w której znajduje się acheiropoieton. Obecnie pokryte są drewnianą okładziną i wolno nimi wchodzić tylko na kolanach.

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Scala_Sancta

Wg Biblii trzeci syn Adama i Ewy, jeden z 10 patriarchów biblijnych (od Adama do Noego).

Źródło: http://portalwiedzy.onet.pl

Grób Agamemnona, współczesna nazwa dobrze zachowanego zabytku sztuki mykeńskiej z około 1250 p.n.e., monumentalnego grobowca kopułowego w Mykenach, zbudowanego ze starannie przyciętych i ułożonych kamieni. Skarbiec Atreusza składa się z pozornej kopuły o średnicy 14,6 m, wysokości 13,3 m, komory grobowej i korytarza o długości 35 m. Jego fasada, bogato dekorowana, zawiera trójkąt odciążający. Całe założenie grobowe wbudowane jest w stok pagórka. W XIX w. budowla ta uważana była za grób Agamemnona, syna Atreusza. W 1836 Skarbiec Atreusza zwiedzał J. Słowacki, co stało się dla niego inspiracją do napisania wiersza Grób Agamemnona.

Źródło: http://portalwiedzy.onet.pl