Zembaty Maciej

Urodzony(-a): 16 Maj 1944 ( w Tarnowie)

Zmarł(-a): 27 Czerwiec 2011 ( w Warszawie)

Pochowany (-a): na Powązkach Wojskowych w Warszawie

---

Życiorys

Właściwie Jan Maciej Zembaty  – polski poeta, satyryk, scenarzysta, reżyser radiowy, muzyk, bard i tłumacz, głównie poezji Leonarda Cohena.

Dzieciństwo spędził w Wadowicach, do których przeniósł się wraz z rodziną wkrótce po narodzinach.

Uczył się gry na fortepianie w średniej szkole muzycznej, uczęszczał również do liceum plastycznego, w którym historii uczył go Jacek Kuroń. Ukończył studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Pracę magisterską napisał na temat polskiej piosenki i gwary więziennej. Dzięki swym badaniom stał się jednym z pierwszych specjalistów od grypsery. Przez krótki czas studiował również w warszawskiej PWST oraz na wydziale reżyserskim łódzkiej filmówki.

Zadebiutował w 1965 na Festiwalu w Opolu, gdzie uzyskał wyróżnienie jury oraz nagrodę za najlepszy debiut autorski.

Był poliglotą, znającym płynnie siedem języków, w tym z trzech tłumaczył teksty i piosenki.

W 1972 dzięki Maciejowi Karpińskiemu zetknął się z piosenkami Leonarda Cohena. W ciągu kilku miesięcy przetłumaczył ich kilkanaście, zaś w całym swoim życiu - ponad 60. Większość z nich opublikował w tomikach, zarówno w obiegu oficjalnym, jak i poza nim. Wydał także kilka płyt z własnymi aranżacjami i wykonaniami piosenek kanadyjskiego autora. Jego tłumaczenie piosenki „Partisan” stało się jednym z nieoficjalnych hymnów przywódców „Solidarności”.

W 1972 we współpracy z Jackiem Janczarskim stworzył radiowe słuchowisko Rodzina Poszepszyńskich, które stała się jedną ze sztandarowych audycji rozrywkowych Polskiego Radia. Tworzone i nadawane było z dłuższymi przerwami przez 25 lat, a jego bohaterowie stali się parodią postaci znanych z innych seriali radiowych takich jak Matysiakowie i W Jezioranach.

W latach siedemdziesiątych związał się też z Programem Trzecim Polskiego Radia gdzie prowadził między innymi autorską audycję „Zgryz”, był też jednym z prezenterów „Zapraszamy do Trójki” - pierwszej i jedynej podówczas audycji nadawanej na żywo, z telefonicznym udziałem słuchaczy.

W pierwszą rocznicę Sierpnia 1980 współtworzył Pierwszy Przegląd Piosenki Prawdziwej „Zakazane Piosenki” - imprezę będącą „antyfestiwalem sopockim” prezentującą twórców i twórczość poza peerelowską cenzurą.

Album Alleluja sprzedano w ponad 400 tys. egzemplarzy, dzięki czemu w 1986 uznany został za złotą płytę. W latach 80. występował w duecie z Johnem Porterem.

W 1988 nagrał wstęp (parlando) do piosenki grupy Papa Dance pt. „Galaktyczny zwiad”.

Poza tłumaczeniami z angielskiego i własną twórczością, opublikował także kilka przekładów wierszy i piosenek autorów rosyjskich, głównie tzw. pieśni błatnych. Przez wiele lat Zembaty współpracował także z polskimi reżyserami. Zasłynął jako scenarzysta i autor muzyki do kilku filmów, m.in. Około północy (1977), Sam na sam (1977) i serialu telewizyjnego Siedem życzeń (1984). W tym ostatnim użyczył również głosu kotu o imieniu Rademenes.

Od listopada 2007 radio TOK FM emitowało ostatnie słuchowisko Macieja Zembatego - Przygody Wuja Alberta.

Był autorem piosenki „Ostatnia posługa”, śpiewanej na melodię marsza żałobnego Chopina, która, jak podkreślali socjologowie, przełamała pewne tabu dotyczące społecznej obyczajowości związanej ze śmiercią i pochówkiem, uwalniając je od obowiązkowej celebry i urzędowego smutku.

Po kilkuletniej nieobecności (pobyt w Mińsku Mazowieckim) Zembaty wrócił do pisania w 2007 roku; w tym też roku założył własny blog.

Zmarł w wyniku zatrzymania akcji serca.

8 lipca 2011 Maciej Zembaty został pochowany na Powązkach Wojskowych w Warszawie.

Twórczość

Książki

• Makabra i współczucie, (wybór tekstów z obszernymi notkami autobiograficznymi), Maciej Zembaty z przedmową Jacka Janczarskiego i ilustracjami Piotra Dumały; Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1996; miękka oprawa, 220 stron; ISBN 83-7023-518-2;
• Rodzina Poszepszyńskich Story, Maciej Zembaty i Jacek Janczarski. Da Capo, Warszawa, 1997. Miękka oprawa, 192 strony. ISBN 83-7157-242-5.
• Maciej Zembaty, Maciej Zembaty. Twój Styl, Warszawa, 2002. Miękka oprawa, 113 stron, ISBN 83-7163-314-9
• Mój Cohen, Maciej Zembaty. MTJ Agencja Artystyczna, Warszawa, 2003. Miękka okładka, 232 strony. ISBN 83-911888-9-2.
• Piosenki, Maciej Zembaty, Edward Stachura, Włodzimierz Wysocki. Anagram, Warszawa, 1992. Miękka oprawa, 176 stron, ISBN 8190011239.

Dyskografia

• W prosektorium, Rogot, 1989
• Ostatnia posługa. Czarne przeboje 65 - 88, 1998
• Zembaty STGS, 1998
• Siła niewolników, Selles, 2000
• Ballady, Agencja Artystyczna MTJ, 2000
• In my secret... live, Agencja Artystyczna MTJ, 2002
• 35 x Leonard Cohen, Agencja Artystyczna MTJ, 2002 (3CD)
• Piosenki z trumienki, (podwójny album 1965-2002) Canto/System 2000, 2002
• Wolność znaczy Freedom, Nevermind 1-2, 2009

Filmografia

• Film krótkometrażowy Nosił wilk razy kilka (scenariusz), 1976
• Film animowany Przechadzka (współautor scenariusza), 1976
• Około północy (scenariusz), 1977
• Sam na sam (współpraca reżyserska, scenariusz) 1977
• Terrarium (mężczyzna na przyjęciu u Marii; nie występuje w czołówce), 1979
• Siedem życzeń (scenariusz, dialogi, dubbing - głos kota Rademenesa; nie występuje w czołówce), 1984
• Palce lizać (lektor, odcinki 2 - 9), 1999

Źródło:  http://pl.wikipedia.org/wiki/Maciej_Zembaty

---

Ciekawostki, anegdoty

Maciej Zembaty 

• Czasy, w których żyjemy, skłaniają do introspekcji. Mamy naturalną tendencję do zagłębiania się w siebie, przeciwstawiamy się jej jednak, powodowani lękiem przed nieznanym.

Źródło: Stachura Edward, Wysocki Włodzimierz, Cohen Leonard – Piosenki, przekład T. Wroczyński, M.B. Jagiełło, M. Zembaty, MAW, Warszawa 1989.

• Dotarły do mnie liczne relacje, że sporo młodych Polek i Polaków „straciło cnotę” przy akompaniamencie „Wspomnień” w mojej interpretacji. Cóż mogę powiedzieć? Jestem zaszczycony będąc gorącym zwolennikiem jak najwcześniejszej, pozamałżeńskiej inicjacji seksualnej. Życie jest zbyt krótkie, by czekać nie wiadomo na co. Do roboty!

Źródło: komentarz z wkładki do „35 x Leonard Cohen – śpiewa Maciej Zembaty”.

• Nie jestem ani po lewej stronie, ani po prawej. Jestem skrajnym pesymistą. Uważam, że wybuch nuklearny może nastąpić w każdej chwili.

Źródło: „Trybuna” nr 32 (10–11 sierpnia 2002).

• Państwo mogłoby zarabiać na alkoholu, dragach i prostytucji. Czemu nie? Zawsze jest lepiej cywilizować niebezpieczne obszary niż nadawać im kuszący smak zakazanego owocu.

Źródło: wywiad dla portalu relaz.pl

• Uważam, że marihuana może uratować Polskę przed popadnięciem w totalny alkoholizm.

Źródło: wywiad dla portalu relaz.pl

Źródło: http://wikiquote.org/wiki/Maciej_Zembaty

---

Galeria