Grechuta Marek Michał

Urodzony(-a): 10 Grudzień 1945 ( Zamość)

Zmarł(-a): 09 Październik 2006 ( Kraków)

Pochowany (-a): Cmentarzu Rakowickim w Krakowie

---

Życiorys

Marek Grechuta urodził się 10 XII 1945 roku w Zamościu. Muzyką interesował się już w dzieciństwie, w wieku siedmiu lat uczył się gry na fortepianie u organisty w kościele w Chylicach. Kontynuował ją do matury. Już wtedy interesował się poezją. W Zamościu ukonczył szkołę podstawową i L.O. imienia Zamoyskiego. Ukonczył też studia na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. Zdał sobie jednak sprawę że jego projekty nie zostaną zrealizowane w szarej blokowej rzeczywistości Polski Ludowej.

 W grudniu 1966 roku założył wraz z Janem Kantym Pawluśkiewiczem zespół Anawa. Nazwa tego zespołu pochodzi od francuskiego zwrotu "en avant", co znaczy "naprzód". W listopadzie 1967 roku Marek podbił serca szerokiej publiczności i zdobył swoje pierwsze nagrody na Festiwalu Piosenki Studenckiej. Były to Grand Prix dla zespołu Anawa i drugie miejsce indywidualne dla Marka Grechuty, za wykonanie m.in. "Niepewności" i "Tanga Anawa". Inne wykonywane w tym okresie przez niego i zespoł Anawa piosenki to: "Będziesz moją panią", "Serce" i wiele innych. Największe jednak sukcesy Marek odnosił na Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu. Nieco później wspominał Opole jako drugie po Krakowie ukochane przez niego miasto. W 1971 roku otrzymał Główną Nagrodę Ministerstwa Kultury i Sztuki za piosenkę "Korowód". W tym samym czasie (tj. w Noc Sylwestrową 1967/1968) poznał Danutę - swoją przyszłą żonę i najwiekszą (a zarazem jedyną) miłość swojego życia.

 Niestety, w tym samym roku zespół Anawa rozpadł się. Jacek Ostaszewski założył zespół Osjan, zaś Marek Jackowski - Maanam. Natomiast sam Grechuta związał się z innymi muzykami, m.in. Pawłem Ścierańskim i Michałem Półtorakiem. Założono wówczas nowy zespół: Wiem. Jego nazwa pochodzi od skrótu "W Innej Epoce Muzycznej". Było to zupełne zerwanie z dotychczasowym romantycznym wizerunkiem Marka. Najbardziej znane utwory tej grupy to np. "Jeszcze pożyjemy", "Gdzieś w nas", "Świat w obłokach". W roku 1975 zespół Wiem rozpadł się a reaktywowała się Anawa (w innym składzie niż poprzednio).

 W roku 1977 Marek Grechuta i Jan Kanty Pawluskiewicz stworzyli musical "Szalona lokomotywa". Było to widowisko na wielką skalę - w niektórych miastach (np. w Katowicach i Poznaniu) wystawiano je sześć razy, zostało tez wyemitowane przez TVP. Grechuta otrzymał wtedy główna nagrodę za piosenkę "Hop, szklankę piwa". Wystąpiła też w nim Maryla Rodowicz, która zaśpiewała m.in. z Markiem piosenkę "Oto ona - oto on". Inni znani artyści, z którymi występował, to m.in. Grzegorz Turnau, Teresa Haremza (oratorium "Zapach łamanego w rękach chleba"), Magda Umer czy Krystyna Janda. Duża część jego piosenek została nagrana w krakowskim teatrze STU, tam też miał liczne koncerty.

Niemal od początku swej kariery był związany z Piwnicą pod Baranami. W latach 1979 - 1989 prowadził własną Piwnicę Pod Różą. Koncertował również w wielu krajach europejskich, USA, Kanadzie i Australii. W latach 80. wydał dwa zbiorki swoich wierszy pt."Na serca dnie" i "Krajobraz pełen nadziei". To właśnie wtedy powstały jedne z najpiękniejszych jego piosenek - "Nieoceniona" i "Pieśń wigilijna" (tą ostatnią w okresie stanu wojennego). Nie tylko spiewał i pisał, ale też malował. Jego obrazy były wystawiane na wielu wystawach krajowych i zagranicznych. Jest także bohaterem filmu dokumentalnego reżyserii P. Aleksowskiego "Z pamiętnika mej duszy". W 1969 roku wystąpił też w filmie Andrzeja Wajdy "Polowanie na muchy". Jego wielkim hobby był sport.

Niestety, jak wielu sławnych ludzi, Marek nie był wolny od problemów osobistych. W 1998 roku zaginął jego syn - Łukasz. Stało się to przyczyną ogromnego stresu całej rodziny. Na szczęście, w 2001 roku, Łukasz odnalazł się. Ponadto Grechuta ciężko chorował - w tym na raka. Ostatnią płytę - "Niezwykłe miejsca" - prasa dyskretnie przemilczała. Podobnie było z koncertami: samopoczucie artysty było niekiedy tak złe ze coraz mniej śpiewał aż w końcu zupełnie przestał. Dnia 9 października 2006 roku Marek Grechuta zmarł w Krakowie. Jest pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Alei Zasłużonych.

Źródło:

http://alafid.republika.pl/Zyciorys.htm

---

Ciekawostki, anegdoty

• Marek Grechuta i jego przeboje, są znane w całej Polsce.

• Według Piotra Bałtroczyka pan Marek jest artystą trzech epok - płyty winylowej, kasety i compactu, na co mistrz odpowiadał: "Myślę że odnajduję się na scenie także dziś. Ku mojej radości na koncertach jest sporo młodzieży, a kiedy słyszę brawa, wiem, ze zadanie wykonałem jak najlepiej."

• Za zasługi dla kultury studenckiej dostał w 2000 r. od Prezydenta RP Krzyż Oficerski Odrodzenia Polski.

• Piotr Skrzynecki powiedział o nim: "Grechuta jest najgenialniejszym polskim artystą".

• 9 października 2007, w pierwszą rocznicę śmierci artysty, na Cmentarzu Rakowickim odsłonięto jego pomnik. Uroczystość poprzedził przemarsz korowodu złożonego z przyjaciół poety i miłośników jego twórczości.

• NBP planuje na 2010 rok emisję monety z wizerunkiem Marka Grechuty w ramach serii „Historia polskiej muzyki rozrywkowej”

"W młodości, jak każdy, miałem swój ideał kobiecej urody. Szukając ideału, nie można jednak deprecjonować człowieczeństwa. Prawdziwa miłość pojawia się nie tylko na płaszczyźnie kobieta – mężczyzna, ale też człowiek – człowiek"

---

Galeria