Stachura Edward

Urodzony(-a): 18 Sierpień 1937 ( Charvieu (Francja))

Zmarł(-a): 24 Lipiec 1979 ( Warszawa)

Pochowany (-a): na Cmentarzu Komunalnym Północnym na Wólce Węglowej

---

Życiorys

Polski poeta, pisarz, pieśniarz.

Urodził się w rodzinie polskich emigrantów. Był drugim dzieckiem Stanisława i Jadwigi Stachurów. Na chrzcie otrzymał imiona Jerzy Edward.

Rodzice Stachury wyjechali do Francji w poszukiwaniu pracy. Mieszkali tam 26 lat, w tym 6 pierwszych tułając się po kraju w poszukiwaniu zatrudnienia. Rodzina wróciła do Polski w listopadzie 1948r. Początkowo mieli osiąść w Gliwicach, lecz plany się zmieniły i ostatecznie zamieszkali w Aleksandrowie Kujawskim. Tam po rodzicach matka miała dom i kawałek ziemi. Dzieciństwo spędzone we Francji i nauka francuskiego miały spory wpływ na styl jego języka. 11-letni Edzio rozpoczął naukę w Szkole Podstawowej nr 2 w Aleksandrowie Kujawskim. Uczniem był raczej średnim. Stachura od najmłodszych lat posiadał talent do rysunku. Na początku miał niewielkie problemy z językiem polskim, lecz zaległości nadrobił. Szkołę podstawową skończył w 1952 r. i rozpoczął naukę w liceum w Ciechocinku. Do oddalonej od rodzinnego domu miejscowości początkowo dojeżdżał pociągiem, a jego ulubionym zajęciem było wyskakiwanie z pociągu, by skrócić sobie drogę do domu.

Stachura zaczął pisać w wieku 17 lat. Słynne jest stwierdzenie „Stachury”, dlaczego zaczął pisać: „Był w liceum jeden piszący wiersze chłopak, z którego wielu kolegów drwiło (…), więc wziąłem się za pisanie wierszy, żeby przejąć na siebie połowę drwin i w ten sposób ulżyć mu w niedoli”. (Edward Stachura Fabula Rasa). Już w liceum planował podjęcie studiów z zakresu elektroniki, jednak rozbudzone przez Janusza Żernickiego (tego samego, którego ratował z poetyckiej opresji) zainteresowania artystyczne zaowocowały zmianą planów życiowych. Odbiło się to na jego wynikach w nauce. Zatargi z nauczycielami zmusiły Stachurę do ukończenia liceum już nie w Ciechocinku, lecz w Gdyni.

Stachura był skonfliktowany z ojcem, przez co często uciekał z domu. Nocował u mieszkającej w pobliżu ciotki. Dość szybko przez rodzinę uznany został za odmieńca, zwłaszcza po zmianie planów dotyczących studiów i kariery zawodowej. Wpływ na formowanie się osobowości poety przypisuje się jego konfliktowi z ojcem.

Za prasowy debiut Stachury uznany został druk dwóch wierszy (Metamorfoza i Odnalazły się marzenia) w gdańskim dwutygodniku „Uwaga”. Występuje on jako członek grupy „Kontrasty”, do której wciągnął go Mietek Czychowski, nieformalny przywódca gdańskiej cyganerii.

W Gdyni zamieszkuje Stachura w internacie. Maturę zdaje w w Szkole Ogólnokształcącej Stopnia Podstawowego i Licealnego. Co ciekawe na świadectwie dojrzałości to z przedmiotów ścisłych ma Stachura oceny bardzo dobre, z języka polskiego natomiast dostateczny. Nie zostaje dopuszczony do egzaminów wstępnych na Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych w Gdańsku-Sopocie z powodu niesystematyczności. Stracony rok zamierza spożytkować dużo pisząc i malując. Nie udaje mu się jednak zrealizować tych zamierzeń, gdyż wraca do Aleksandrowa, gdzie musi ciężko pracować na swe utrzymanie.

Stachura podejmuje studia w roku akademickim 1957/58 na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Nie wiadomo co przesądziło o wyborze tej uczelni, być może późny termin egzaminu wstępnego na romanistykę KUL. Na studia zostaje przyjęty i otrzymuje indeks Wydziału Nauk Humanistycznych. Źle mu się wiedzie, nie otrzymuje miejsca w akademiku ani stypendium. Zdarza mu się spać na dworcu i żebrać o pieniądze. Miejsce w domu studenckim otrzymuje legalnie dopiero po dwóch miesiącach starań. Mieszka w sali zbiorowej z łóżkami piętrowymi, lecz potrafi w tych ciężkich warunkach znaleźć czas na pisanie. Kilka swych wierszy drukuje w Lublinie, w redakcji „Sztandaru Ludu”.

5 kwietnia 1962 r. Stachura zawiera związek małżeński z Zytą Anną Barkowską, studentką Uniwersytetu Warszawskiego, pisarką o pseudonimie Zyta Oryszyn. 26 czerwca 1965 r. uzyskuje dyplom magistra filologii romańskiej. Egzamin magisterski zdaje z wynikiem dobrym. W czasie podróży stypendialnej (1969-1970) do Meksyku studiował literaturę na tamtejszym uniwersytecie. Często podróżował; w 1966 — Jugosławia, 1971 — Bliski Wschód (gł. Syria), 1972 — Norwegia, 1973 - Szwajcaria i Francja, drugi pobyt w Norwegii, 1975 — podróż do USA, Kanady i Meksyku.

Przed śmiercią poeta leczył się psychiatrycznie. Popełnił samobójstwo we własnym domu przy ulicy Rębkowskiej w Warszawie. Przez kilka miesięcy przed tragiczną śmiercią pisał dziennik pt. Pogodzić się ze światem, który stanowi wstrząsające świadectwo jego zmagania się z cierpieniem.

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Edward_Stachura

---

Ciekawostki, anegdoty

Krytyka, wbrew samemu Stachurze, łączyła jego życie z twórczością. Pomiędzy wykreowanym bohaterem, a realnym pisarzem stawiano znak równości. Konsekwencją takiego postępowania były nieporozumienia w interpretacjach jego tekstów. Dziś jego utwory są wykonywane m.in. przez grupę Stare Dobre Małżeństwo, Jacka Różańskiego (płyta do muzyki Jerzego Satanowskiego), Jana Kondraka, Marka Gałązkę, Hey, Jacka Wojciechowskiego czy Annę Chodakowską. Zajmował się także tłumaczeniem poezji, m.in. Jorge Luisa Borgesa.

Stachura wypowiadał się w różnych formach: lirykach, poematach, utworach z pogranicza prozy poetyckiej, refleksyjnej i narracyjnej. Sięgał do stylu ballady i gawędy oraz bezpośredniej wypowiedzi odautorskiej na licznych spotkaniach odautorskich, gdzie grał na gitarze i śpiewał własne teksty (np. "Ruszaj się Bruno, idziemy na piwo").

W jego twórczości dochodzi do głosu dramatyczny konflikt między naturalną potrzebą afirmacji życia, natury, człowieka i elementarnych wartości etycznych, a poczuciem obcości, egzystencjalnego lęku i odrazy do współczesnej ograniczającej wolności jednostki cywilizacji przez unifikację standardowych wzorców.

Stachura nazywany jest twórcą "poezji czynnej": nie tylko często recytował i śpiewał swoje teksty, ale i tworzył je niejako "w drodze", aktualizował i uzupełniał. Utwory Stachury, poetyckie i prozatorskie oraz jego piosenki, wyprzedzały wiele innych publikacji i obiegowych idei młodzieżowej kontrkultury.

Twórczość Edwarda Stachury, zwłaszcza jego proza, przekraczała poziom chwilowych mód i zdobywa nadal nowych odbiorców. Bohaterowie jego prozy, jak sam autor, wrażliwi na wszelkie przejawy życia, przeżywają dramatycznie swój los jako "włóczęgę bez celu" i bezustanną "ucieczkę przed śmiercią", poszukując tożsamości bądź w postawie franciszkańskiej pokory, ale też w postawie przekory wobec życia.

Najważniejsze utwory:

• Przystępuję do ciebie (poemat, 1968)
•  Po ogrodzie niech hula szarańcza (poemat, 1968)
•  Cała jaskrawość (powieść, 1969)
•  Piosenki (1973)
•  Piosenki (1974)
•  Kropka nad ypsylonem (1975)
• Opowiadania (1977)
• Missa pagana (1978)
• Fabula rasa (proza, 1979)
• Dużo ognia i tak dalej (1978)
•  Oto (proza, 1979)
•  Cała jaskrawość (1969)
•  Siekierezada albo Zima leśnych ludzi (1971).

Piosenka w wykonaniu Stachury:

Życie to nie teatr - słowa, muzyka i wykonanie Edward Stachura

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Edward_Stachura

---

Galeria