Skrzynecki Piotr Cezary

Urodzony(-a): 12 Wrzesień 1930 ( w Warszawie)

Zmarł(-a): 27 Kwiecień 1997 ( w Krakowie)

Pochowany (-a): w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie

---

Życiorys

Twórca, kierownik artystyczny, reżyser, scenarzysta, konferansjer kabaretu Piwnica pod Baranami.

Piotr Skrzynecki był synem pułkownika Mariana Skrzyneckiego i Magdaleny Endelman, pochodzącej z asymilowanej rodziny żydowskiej. Miał jednego starszego brata Józefa. Dzieciństwo spędził w Mińsku Mazowieckim, rozdzieliła ich wojna, Piotr wychowywał się w Makowie Podhalańskim, potem w Zabrzu. Ostatecznie zamieszkał z matką w Łodzi. Rozpoczął tam studia w Wyższej Szkole Ekonomicznej, ale szybko przeniósł się do Państwowej Szkoły Instruktorów Teatrów Ochotniczych przy Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Łodzi.

W 1951 roku po jej ukończeniu przybył do Krakowa. Organizował i prowadził tu (także w Nowej Hucie) robotnicze teatrzyki amatorskie i zespoły artystyczne. Studiował przez 5 lat historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim u profesora Karola Estreichera. Studiów tych nie ukończył z powodu braku zaliczenia Studium Wojskowego.

W 1956 zorganizował wraz z przyjaciółmi w podziemiach Krakowskiego Domu Kultury mieszczącego się w pałacu Potockich "Pod Baranami" przy Rynku Głównym klub artystyczny jako miejsce spotkania studentów Akademii Sztuk Pięknych, szkoły muzycznej, historii sztuki, architektury. Klub ten szybko przemienił się w znany kabaret "Piwnica pod Baranami". Jego charyzma, niezwykły intelekt i instynkt, wyczucie literatury, oryginalny gust i smak powodowały, że Piwnica ściągała tłumy. W czarnym kapeluszu z piórkiem, w pelerynie, z nieodłącznym dzwoneczkiem tworzył niepowtarzalny klimat miejsca, gdzie się wraz z innymi piwniczanami znajdował.

W latach 1956-1968 współpracował z redakcjami krakowskich czasopism jako krytyk sztuk plastycznych oraz autor publikacji z dziedziny sztuki. W "Echu Krakowa" prowadził w latach 1956-1981 własną rubrykę pt. "Echo Piwnicy pod Baranami", którą od 1984 roku jako "Głos Piwnicy pod Baranami" kontynuował w kwartalniku "Kraków", a ostatecznie w "Dzienniku Polskim", (pt. "Dziennik Piwnicy pod Baranami").

W latach 1976-1986 organizował bale jubileuszowe z okazji rocznicy powstania kabaretu obchodzone m.in. na scenie Teatru Starego.
Na ostatnie pięć lat życia Klinika Chorób Wewnętrznych CM UJ w Krakowie prof. Andrzeja Szczeklika stała się jego drugim domem. Nazywał ją "hotelem snów". Wtedy też nawrócił się na katolicyzm. Profesor Jacek Musiał i dr Wiesław Królikowski opiekowali się nim do ostatniej minuty.

Pochowany został w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Piotr Skrzynecki całe swoje życie związał z kabaretem. To była jego praca, rodzina, dom. Miał mnóstwo przyjaciół, koło niego gromadziły się tłumy, był bardzo popularny i znany, Krakowianie darzyli go szczerą sympatią.

Piotr Skrzynecki był reżyserem i współautorem scenariusza (z Janiną Garycką) filmu "Dwa pawie na złotym sznurku" 1989. Film został nagrodzony na XXIX Ogólnopolskim Festiwalu Filmów Krótkometrażowych.

Wystąpił w wielu filmach dokumentalnych i fabularnych, m.in.

• "Kalosze szczęścia" reż. Antoni Bohdziewicz z 1958 roku.

• "Aria dla atlety" Filipa Bajona z 1979 roku.

• "Sukcesja" Marty Mészáros z 1980 roku.

• "Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny" Janusz Majewski z 1983 roku.

• "Przewodnik" Tomasz Zygadło 1984 (film o Piotrze Skrzyneckim)

• "Piwnica pod Baranami Piotra Skrzyneckiego" Antoni Krauze (czteroczęściowy film o Piwnicy)

Pomniki artysty

• pomnik z brązu siedzącego Piotra Skrzyneckiego przy stoliku pod ścianą w ogródku kawiarni "vis-à-vis" przy Rynku Głównym w Krakowie,

• rzeźba ufundowana przez profesora medycyny Andrzeja Szczeklika, kierownika II Katedry Chorób Wewnętrznych CM UJ w Krakowie, stojąca przed budynkiem katedry przy ulicy Skawińskiej 8. Wyrzeźbił ją w 1998 Karol Gąsienica Szostak.

• odsłonięty w 2000 roku pomnik piwniczan (pomysł pomnika zaproponował Piotr na 40-lecie Piwnicy) wykonany przez profesora ASP Bronisława Chromego (m.in. twórcy kabaretu w 1956 roku, przedstawiający około 50 głów żywych i zmarłych przyjaciół i artystów "Piwnicy". Głowa Piotra Skrzyneckiego rozpoznawana jest po dzwonku (każda "wyrasta" z symbolu związanego z tym, czym dana postać zaznaczyła w życiu swoją obecność). Pomnik stoi w Parku Decjusza przed galerią artysty.

Z zespołem kabaretu objechał niemal pół świata, wszędzie zdobywając uznanie, nagrody i sukcesy.

Polskie odznaczenia:

• Zasłużony Działacz Kultury (1968).

• Złota Odznaka "Za pracę społeczną dla Miasta Krakowa" (1981).

• Nagroda Miasta Krakowa (1981).

• Honorowy Obywatel Miasta Krakowa (1994).

Źródło: http://pl.wikipedia.org

---

Ciekawostki, anegdoty

O Piotrze Skrzyneckim

Za Dorotą Terakowską: "Legendarny twórca Piwnicy pod Baranami był artystą niepowtarzalnym, całkowicie wolnym i niezależnym, żył bez obowiązków, bez zegarka i kalendarza, bo jedyne trwałe i poważne więzy łączyły go tylko z własnym kabaretem, a najważniejsza dla niego była tylko chwila, która właśnie trwała".
W 1998 ukazała się wydana przez Wydawnictwo Literackie Kraków książka biograficzna p.t. "Piotr" autorki Joanny Olczak-Ronikier.

O Piotrze pisano także piosenki, np.

• "Blagier", słowa: Leszek Wójtowicz

• "Nocne telefony do Piotra S.", słowa: Leszek Długosz, muzyka: Zygmunt Konieczny

• "Konwalie, bzy albo pet", słowa: Jan Nowicki, muzyka: Jan Kanty Pawluśkiewicz

• "Piotr", słowa: Zbigniew Preisner, muzyka: Zbigniew Preisner

• "Piotrowi", słowa: Wiesław Dymny

• "Plac na Groblach" – wyk. Grzegorz Turnau

• "Żal za Piotrem S." - wyk. Pod Budą

Był inicjatorem niezwykłych pomysłów i imprez organizowanych z okazji nieprawdopodobnych i nieokrągłych rocznic, np.

• odtworzenie wjazdu do Krakowa księcia Józefa Poniatowskiego (1980),

• powtórka jubileuszu Józefa Ignacego Kraszewskiego w ratuszu pod portretami cesarza Franciszka Józefa i cesarzowej Elżbiety,

• inscenizacja przysięgi Tadeusza Kościuszki (1992),

• feta na cześć "szału uniesień" w stulecie powieszenia kurtyny w Teatrze im. Juliusza Słowackiego,

• inscenizacja hołdu pruskiego,

• święto kopców,

• 293 rocznica odsieczy wiedeńskiej,

• 93 rocznica pojawienia się światła elektrycznego w Krakowie,

• i wiele innych

Był mistrzem aranżacji niepowtarzalnych obchodów własnych imienin i urodzin organizowanych nocą w formie koncertu, balu, zakończonych kuligiem czy ogniskiem za każdym razem urządzanych w innym miejscu, np.

• na straganach Nowego Kleparza,

• na statku na Wiśle,

• na Kopcu Piłsudskiego,

• w Ogrodzie Botanicznym,

• pod Mostem Dębnickim,

• na zamku w Pieskowej Skale,

• na ulicy Floriańskiej w formie "Nocy Paryskiej",

• na Dworcu Głównym,

• na Plantach.

Stały się one tradycją Krakowa i po jego śmierci obchodzone są w formie urodzinowych lub imieninowych koncertów w Teatrze im. J. Słowackiego pod nazwą "Koncert dla Piotra S.".

Źródło: http://pl.wikipedia.org

---

Galeria