Kwiatkowska-Kielska Irena
Urodzony(-a): 17 Wrzesień 1912
(
w Warszawie)
Zmarł(-a): 03 Marzec 2011
(
w Konstancinie-Jeziornie)
Pochowany (-a):
na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
Życiorys
Polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, artystka kabaretowa.
Absolwentka IX LO im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie. W 1935 ukończyła studia na Wydziale Aktorskim Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej, pod kierunkiem m.in. Aleksandra Zelwerowicza. Zadebiutowała w teatrze Cyrulik Warszawski, gdzie została zaproszona przez Fryderyka Jarossy'ego. Do wybuchu wojny grała w teatrach Powszechnym w Warszawie, Nowym w Poznaniu i Polskim w Katowicach.
Podczas okupacji niemieckiej pracowała w kuchni ZASP-u, podejmowała się też wielu innych prac dorywczych. Była żołnierzem AK, uczestniczyła w powstaniu warszawskim.
Po zakończeniu wojny, na prośbę Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego i Antoniego Bohdziewicza wyjechała do Krakowa. Tam występowała w krakowskim kabarecie Siedem Kotów, gdzie wiersze, piosenki oraz skecze dla niej pisał Gałczyński. Tutaj też w ramach Teatrzyku Zielona Gęś specjalnie dla Ireny Kwiatkowskiej stworzył postać Hermenegildy Kociubińskiej, poetki hermetyczno-sympatycznej. Od 1948 związana ze scenami warszawskimi. Zagrała ponad sto ról teatralnych, 20 filmowych i telewizyjnych (m.in. jako matka Pawła w Wojnie Domowej, kobieta pracująca w Czterdziestolatku). Występowała w Kabarecie Dudek oraz Kabarecie Starszych Panów.
Przez niemal 65 lat współpracowała z Polskim Radiem. Pracowała w nim jako spikerka, wzięła udział w nagraniu wielu audycji radiowych, zwłaszcza dla dzieci. Czytała im m.in. wiersze Jana Brzechwy (jej wykonanie "Ptasiego radia" do dzisiaj uchodzi za jedną z najwybitniejszych interpretacji wiersza w XX wieku), kolejne odcinki Przygód Plastusia (Marii Kownackiej) oraz książki Ania z Zielonego Wzgórza (Lucy Maud Montgomery). Występowała także m.in. w Podwieczorku przy mikrofonie. Polskie Radio nagrodziło ją Złotym i Diamentowym Mikrofonem oraz Wielkim Splendorem.
Irena Kwiatkowska zmarła w Domu Aktora w Skolimowie. 14 marca Irena Kwiatkowska zostanie pochowana na Powązkach. Mężem aktorki był lektor i spiker Polskiego Radia Bolesław Kielski.
Filmografia
- 2009 - Niania (serial telewizyjny) odc. 115
- 2008 - Jeszcze nie wieczór jako ona sama
- 2006 - Kobieta pracująca jako ona sama
- 2002 - Buła i spóła (serial telewizyjny)
- 2000 - Når nettene blir lange (Kiedy noce robią się długie)
- 2000-2001 - Graczykowie (serial telewizyjny) jako wróżka
- 1993 - Czterdziestolatek. 20 lat później jako Kobieta Pracująca: specjalistka od przekształceń własnościowych (2), automatyczna sekretarka w komendzie w Trójmieście (7), w pośredniaku w poszukiwaniu nowego zawodu (8), wróżka (12,14,15)
- 1991 - Rozmowy kontrolowane jako Lusia, ciotka Ochódzkiego
- 1988 - Pan Kleks w kosmosie dubbing: głos "kuli informacyjnej" (nie występuje w czołówce)
- 1986 - Zmiennicy (serial telewizyjny) jako Maria Piórecka, matka Kasi
- 1983 - Lata dwudzieste... lata trzydzieste... jako pani Aniela
- 1980 - Tajemnica szyfru marabuta dubbing: Molesta Zgrzypik, ciotka Malwinki
- 1978 - Hallo Szpicbródka, czyli ostatni występ króla kasiarzy jako bufetowa Makowska
- 1978 - Proszę słonia
- 1976 - Motylem jestem, czyli romans 40-latka jako Kobieta Pracująca, nadinspektor schodów ruchomych na dworcu Warszawa Centralna
- 1974-1977 - 40-latek (serial telewizyjny) jako Kobieta Pracująca: roznosicielka mleka (1), specjalistka od uszczelniania okien taśmą metalową (2), inkasentka elektrowni (3), ajentka PZU (4), sprzedająca cielęcinę (5), "domokrążne szycie spodni z materiałów powierzonych" (6), sprzątaczka w Zakładzie Socjologii UW (7), listonoszka (8), ekspert na giełdzie samochodowej (9), hydraulik z administracji wymieniający uszczelki (10), kominiarz (11), sąsiadka (12), pomoc domowa z ogłoszenia (13), jednoosobowa "trójka społeczna" w sprawie obowiązku szkolnego (14), sprzedawca-rzeczoznawca w Desie (15), inspektor do walki z radio- i telepajęczarstwem (16), stewardessa (17), ochotniczka w Ochotniczym Komitecie Opieki nad Żonami Rezerwistów (18), operator koparki (19), naganiacz na polowaniu (20), ogrodnik w szpitalu
- 1970 - Dzięcioł jako sanitariuszka
- 1965 - Wojna Domowa jako Zofia Jankowska, matka Pawła
- 1963 - Zacne grzechy jako Firlejowa
- 1962 - Klub kawalerów jako swatka Dziurdziulińska
- 1962 - I ty zostaniesz Indianinem jako redaktorka pisma "Kobieta Anioł"
- 1961 - Drugi człowiek jako Gorzycka, sąsiadka Elżbiety
- 1959 - Tysiąc talarów jako Eulalia, ciotka Kasi
- 1958 - Żołnierz królowej Madagaskaru jako Aniela Lemięcka, matka Sabinki
- 1953 - Sprawa do załatwienia jako pasażerka wagonu sypialnego
- 1945 - 2 x 2 = 4 jako paniusia przed lustrem; nie występuje w czołówce
Nagrody i odznaczenia
- 2009 – Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
- 2008 – "Aktorka komediowa stulecia" – nagroda w plebiscycie "Złote Kaczki" 2008
- 5 miejsce w ankiecie Polityki na najważniejszych aktorów polskich XX w.
- 2007 – Wawrzyn Mistrza Mowy Polskiej
- 2005 – Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis
- 2003 – Odcisk dłoni na Promenadzie Gwiazd podczas VIII Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach
- 2003 – Nagroda za całokształt twórczości artystycznej na IV Festiwalu Dobrego Humoru w Trójmieście
- 2002 – "Gwiazda Telewizji Polskiej", nagroda z okazji 50-lecia TVP za kreacje w Teatrze telewizji i kabarecie
- 2000 – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
- 1998 – Order Uśmiechu
- 1995 – "Warszawianka Roku 1995", tytuł w plebiscycie "Expressu Wieczornego"
- 1995 – "Super Wiktor"
- 1995 – "Złoty Wawrzyn Grzymały", nagroda Bydgoskiego Towarzystwa Teatralnego dla najlepszych aktorów
- 1995 – "Diamentowy Mikrofon" – Nagroda Honorowa z okazji 70-lecia Polskiego Radia
- 1994 – "Prometeusz", nagroda za wybitne osiągnięcia estradowe
- 1994 – Honorowa Odznaka Związku Niewidomych
- 1993 – "Wielki Splendor", nagroda Teatru Polskiego Radia za kreacje radiowe[8]
- 1987 – Złota Oznaka Honorowa Towarzystwa Polonia
- 1976 – Order Sztandaru Pracy II klasy
- 1974 – Medal 30-lecia Polski Ludowej
- 1973 – "Złoty Mikrofon" za stworzenie postaci Plastusia i Pani Eufemii oraz za całokształt wybitnej twórczości aktorskiej w audycjach radiowych dla dzieci i dorosłych
- 1971 – Nagroda Artystyczna Miasta Warszawy
- 1971 – "Złota Maska", nagroda redakcji "Expressu Wieczornego"
- 1970 – Nagroda Artystyczna Miasta Warszawy
- 1969 – "Złota Maska", nagroda redakcji "Expressu Wieczornego"
- 1968 – Laureatka plebiscytu na najpopularniejszą kobietę Warszawy
- 1968 – "Złota Maska", nagroda redakcji "Expressu Wieczornego"
- 1967 – "Złota Maska", nagroda redakcji "Expressu Wieczornego"
- 1967 – Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
- 1965 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- 1965 – Nagroda Przewodniczącego ds. Radia i Telewizji za wybitne osiągnięcia aktorskie w programach rozrywkowych telewizji
- 1955 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- 1954 – Medal 10-lecia Polski Ludowej
- 1953 – Nagroda Państwowa II stopnia za działalność estradową "za wybitne osiągnięcia aktorskie w dziedzinie satyry, w szczególności w programach Teatru Satyryków i Teatru Syrena w Warszawie"
- 1952 – Dyplom Uznania Ministra Kultury i Sztuki
Książki o Irenie Kwiatkowskiej
- Roman Dziewoński, Irena Kwiatkowska i znani sprawcy (Muza 2003, ISBN 83-7319-479-7)
- Irena Kwiatkowska czyta "Dzieci z Bullerbyn" Astrid Lindgren (zawiera m.in. sylwetkę aktorki; Biblioteka "Gazety Wyborczej" 2007, ISBN 978-83-60225-79-0; seria: "Mistrzowie słowa")
Źródło:http://pl.wikipedia.org/wiki/Irena_Kwiatkowska
Ciekawostki, anegdoty
Irena Kwiatkowska
Aktor przede wszystkim musi być pokorny wobec zadania, przed którym stoi. Nie należy ulegać pozorom rzekomej łatwości danego tekstu.
- Źródło: „Nasz Dziennik”, 29 stycznia 2003
Aktor wkłada duszę, w to, co robi i charyzmat przechodzi na utwór. Nie można inaczej powiedzieć o tym talencie, jak o darze Bożym. Ale aktorstwo – jak powtarzała często aktorka i reżyserka Anna Polony – jest sztuką pokorną.
- Źródło: „Nasz Dziennik”, 29 stycznia 2003
Aktorstwo jest rzemiosłem i to jest jedno, drugie to wewnętrzne bogactwo, osobista charyzma jaką posiada w sobie każdy człowiek. Najpierw tekst roli działa na aktora, potem trzeba oddzielić się od wzruszeń i starać się te wzruszenia, które się przeżyło, przekazać widowni. Z jednej strony jest to więc talent, z drugiej też praca nad tekstem i współpraca z partnerem. Aktorstwo jest trudną pracą, która daje też i owoce – a za nie trzeba dziękować Panu Bogu.
- Źródło: „Nasz Dziennik”, 29 stycznia 2003
Nie lubię opowiadać o sobie. Niech mówi o mnie to, co robię.
- Źródło: „Rzeczpospolita”, 17 listopada 2001
Pamiętam, że kiedyś, po jakiejś mało udanej próbie, powiedziałam do studentów: „Widzicie – ja się staram. Mam zajęcia w Łodzi, ale do was przyjeżdżam. I kiedy wy lekceważycie moje prośby, jest mi przykro”. A jeden ze studentów, taki zbuntowany, mówi: „Pani dobrze mówić, bo pani zarabia”. A ja na to: „A ty już masz co sprzedać? Ja pracuję tu po to, żebyś ty też zarabiał”. Kilka lat później wysiadam na stacji w Białymstoku. Piąta rano i na peronie stoi właśnie ten chłopak. „Pani profesor – mówi – chciałem panią prosić, żeby nie mieszkała pani w hotelu, tylko u mojej rodziny. Wszyscy będą szczęśliwi”. Musiałam z żalem odmówić, ale rozmawialiśmy przez chwilę. Opowiadał, że przygotowując się do roli zawsze najpierw próbuje sobie wyobrazić, co by mu radziła profesor Kwiatkowska.
- Źródło: „Rzeczpospolita”, 17 listopada 2001
Optymizm w życie człowieka wnosi dużo spokoju.
- Źródło: „Nasz Dziennik”, 29 stycznia 2003
Widownię trzeba lubić.
- Źródło: „Nasz Dziennik”, 29 stycznia 2003
Współcześni aktorzy grają i prowadzą dialog tak, jakby tylko między sobą i dla siebie. Wydaje mi się, że czasem brakuje tej intencji, żeby wszystko dotarło do widza. Kiedyś – kiedy słowo było bardziej cenione – byli też i znakomici aktorzy, więc inaczej się grało. Dawniej gest był duży, wyrazisty, teraz mówi się jakby z kieszeni do kieszeni. Aktor musi pamiętać, że mówiąc do partnera scenicznego, trzeba liczyć się z widownią. Staram się tak grać, by to, co mówię dochodziło do publiczności, zwłaszcza do widowni dziecięcej. Jest ona szczególnie miła i chłonna, ale też i niecierpliwa, czasem lubią sobie w trakcie spektaklu porozmawiać.
- Źródło: „Nasz Dziennik”, 29 stycznia 2003
(...) wszystko można ofiarować Panu Bogu, także pracę aktorską.
- Źródło: „Nasz Dziennik”, 29 stycznia 2003
Źródło: http://pl.wikiquote.org/wiki/Irena_Kwiatkowska
Galeria