Jastrun Mieczysław

Urodzony(-a): 29 Październik 1903 ( w Korolówce)

Zmarł(-a): 22 Luty 1983 ( w Warszawie)

Pochowany (-a): na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

---

Życiorys

Pierwotnie Mojsze Agatsztajn − polski poeta, prezentujący lirykę refleksyjno-filozoficzną i moralistyczną, tłumacz poezji francuskiej, rosyjskiej i niemieckiej.

Urodził się w Korolówce (w ówczesnej Galicji Wschodniej) w rodzinie żydowskiej, jako syn Józefa Agatsteina i Marii z domu Wiensohn. Dzieciństwo spędził w Jodłowej, do szkoły powszechnej uczęszczał w Ryglicach, gdzie jego ojciec otworzył gabinet lekarski. Mieszkali w różnych miejscowościach, w których pracował jego ojciec. W latach 1915−1919 przebywał w Krakowie, gdzie uczęszczał do gimnazjum. Z powodu wybuchu wojny polsko−bolszewickiej przerwał naukę i zaciągnął się jako ochotnik do Wojska Polskiego. Nie uczestniczył jednak w walkach, gdyż w tym czasie ciężko zachorował na tyfus. 9 marca 1920 wraz ze swoim starszym bratem Jerzym Stanisławem (późniejszy Jerzy Gierowski) przyjął chrzest w kościele parafialnym w Jodłowej. Nie powrócił już do Krakowa, a ostatnie dwie klasy szkoły średniej ukończył w Gimnazjum im. K. Brodzińskiego w Tarnowie. Mieszkał wtedy w Pleśnej, u swojej dawnej opiekunki (1921−1923). Po zdaniu matury studiował polonistykę, germanistykę i filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zadebiutował jako poeta wierszem pt. Wielki wóz opublikowanym na łamach pisma Skamander (1925). W 1929 doktoryzował się u Stanisława Windakiewicza na podstawie rozprawy pt. Stosunek Wyspiańskiego do Słowackiego.
Po ukończeniu studiów, pracował jako nauczyciel języka polskiego i propedeutyki filozofii w prywatnym gimnazjum w Kolbuszowej (1928−1929), następnie w Brześciu i w Społecznym Polskim Gimnazjum Męskim w Łodzi. Jego uczniami byli m.in. Jerzy Jochimek i Jerzy Pomianowski. Od 1929 należał do Związku Zawodowego Literatów Polskich (ZZLP), a w 1930 został członkiem Polskiego Pen Clubu. Po wyjeździe z Tarnowa utrzymywał kontakt z miastem, gdzie spotykał się z innym literatem − Romanem Brandstaetterem. Rozwijał swą twórczość literacka ogłaszając liczne wiersze, artykuły i przekłady poetyckie w językach obcych w wielu czasopismach, m.in. w Wiadomościach Literackich, Skamandrze, Gazecie Literackiej, Okolicy Poetów, Kamenie czy Ateneum.
Po wybuchu II wojny światowej przedostał się w grudniu do okupowanego przez Sowietów Lwowa. Tu się zajmował pracą translatorską z klasyki rosyjskiej i ukraińskiej oraz brał udział w redagowaniu podręczników szkolnych w języku polskim. Po zajęciu Lwowa przez III Rzeszę w 1941 powrócił do Warszawy i włączył się w nurt tajnego nauczania oraz nawiązał współpracę z prasą konspiracyjną używając pseudonimu Jan Klonowicz. Aby uniknąć aresztowania przez gestapo przeniósł się do Międzylesia (lipiec 1944). Jeszcze przed zakończeniem wojny osiadł w Lublinie, gdzie pisał do tygodnika Odrodzenie (do 1949) oraz pracował w redakcji Wsi i Rzeczpospolitej.
Na jesieni 1945 wyjechał do Łodzi. Wstąpił do PPR; pełnił funkcję zastępcy redaktora naczelnego Kuźnicy, w której ogłaszał swoje utwory. Od 1949 mieszkał na stałe w Warszawie; rok później ożenił się z poetką Mieczysławą Buczkówną (ur. 1924), z którą miał syna Tomasza (ur. 1950). Mieczysław Jastrun kontynuował pracę artystyczną publikując swoje utwory w wielu czasopismach i wydawnictwach. Prowadził także wykłady z poezji współczesnej na Uniwersytecie Warszawskim. W 1957, po zakazie wydawania miesięcznika Europa, którego był współzałożycielem, wystąpił z PZPR. Należał do sygnatariuszy Listu 34 − pisarzy i uczonych występujących w obronie wolności słowa (1964). Był laureatem wielu nagród literackich, m.in.: Nagrody Polskiego Pen Clubu za przekłady z języka niemieckiego (1969), Nagrody Fundacji im. A. Jurzykowskiego w Nowym Jorku (1972).
Zmarł w Warszawie.

Wybrana twórczość
Poezja:

• Spotkanie w czasie, wyd. Ferdynand Hoesick, Warszawa 1929.
• Dzieje nieostygłe (1935),
• Strumień i milczenie, Wydawnictwo J. Mortkowicza, Kraków 1937.
• Godzina strzeżona, Związek Zawodowy Literatów Polskich, Lublin 1944.
• Rzecz ludzka, „Książka”, Warszawa 1946.
• Sezon w Alpach i inne wiersze, „Książka”, Kraków 1948.
• Barwy ziemi, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1951.
• Poemat o mowie polskiej, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1952.
• Genezy, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1959.
• Większe od życia, Czytelnik, Warszawa 1960.
• Intonacje, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1962.
• W biały dzień, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1967.
• Wyspa, Czytelnik, Warszawa 1973.
• Scena obrotowa, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1977.
• Punkty świecące, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1980.

Eseje, szkice biograficzne, teksty o literaturze:

• Mickiewicz, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1949.
• Poeta i dworzanin. Rzecz o Janie Kochanowskim, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1954.
• Wizerunki. Szkice literackie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1956.
• Między słowem a milczeniem, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1960.
• Mit śródziemnomorski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1962.
• Wolność wyboru, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1969.
• Sytuacja poezji (1971),
• Walka o słowo, Czytelnik, Warszawa 1973.
• Podróż do Grecji, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1978.

Proza:

• Piękna choroba, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1961 (powieść autobiograficzna).
• Smuga światła, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1983 (wspomnienia)
• Dzienniki 1955-1981, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2002.

Przetłumaczył Elegie duinejskie i Poezje Rainera Marii Rilkego, poezję Friedricha Hölderlina. Napisał esej O przekładzie jako o sztuce słowa.
Mieczysław Jastrun, mimo iż mocno związany był z Tarnowem i jego najbliższymi okolicami, nie eksponował tych więzów, ani nie starał się ich odnawiać. Jednak w jego twórczości, zwłaszcza prozatorskiej, znajduje się wiele wątków, odniesień czy wspomnień dotyczących tego czasu, kiedy tu żył i mieszkał, kiedy budziły się jego pierwsze fascynacje poetyckie, związki uczuciowe. Krainę dzieciństwa i młodości, "krainę snów" odkrywamy w "Dziennikach i wspomnieniach" (1955), "Pięknej chorobie" (1961), "Smudze światła" (1983) i zwłaszcza w ogłoszonych z rękopisów wspomnieniach "Pamięć i milczenie" (2006).

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Mieczys%C5%82aw_Jastrun

---

Ciekawostki, anegdoty

Mieczysław Jastrun

• Absolutna czystość nie jest z tego świata.
• Braku wyobraźni nie zastąpi doskonała technika.
• Eros był zawsze bratem śmierci, a jego strzały zawsze były zatrute.
• Literatura nie jest dla grzecznych dzieci ani nie może być matką pocieszycielką.
• Moralność jest sprawą również naszych nawyków.

• Nienawiść i zemsta nie mogą być rodzicielkami miłości.
• Poezja jest tym, co daje usta rzeczom niemym.

• Pośpiech bywa ojcem powierzchowności.

• Umieramy za każdym ruchem słowa
• W każdym fanatyku tkwi potencjalny morderca.

• W sztuce przejawia się najpierw to, co zadomowi się w życiu.
• Żadna synteza nie może być tylko sumą.
• Życie nie dba o kompozycję.

Źródło: http://pl.wikiquote.org/wiki/Mieczys%C5%82aw_Jastrun

---

Galeria