Himilsbach Jan

Urodzony(-a): 30 Listopad 1931 ( Mińsk Mazowiecki)

Zmarł(-a): 11 Listopad 1988 ( Warszawa)

Pochowany (-a): cmentarzu w Warszawie w Wólce Węglowej

---

Życiorys

Polski aktor, pisarz i scenarzysta, z zawodu kamieniarz. Samorodny talent filmowy i literacki.

Życiorys Jana Himilsbacha pełen jest niejasności, niezgodności i sprzecznych ze sobą faktów. Przyczyn takiego stanu rzeczy było wiele, a on sam nie tylko nie starał się wyjaśniać wątpliwości, a dodatkowo, z premedytacją, osobiście wprowadzał zamęt w swej biografii. Udzielił przez całe swoje życie około siedmiuset wywiadów, za każdym razem opowieści o sobie wzbogacając o nowe wątki. Uzasadniał to, zgodnie ze swoją logiką, usprawiedliwiając się słowami no bo ile razy można pieprzyć wciąż jedno i to samo. Absurdalną datę swych urodzin, czyli – według oficjalnej metryki – 31 listopada kwitował słowami: jeden dzień w tą, jeden dzień w tamtą, co za różnica. Siebie i całe swoje życie traktował z podobnym dystansem i przymrużeniem oka.

Ciekawą kwestią jest pochodzenie Himilsbacha: wielu osobom powiedział, że jego prawdziwi rodzice zginęli w czasie wojny oraz że jako żydowskie dziecko przeżył ukrywając się na cmentarzu. Historia ta znana była m.in. środowisku skupionemu wokół sióstr zakonnych z Lasek pod Warszawą, gdzie Himilsbach często przyjeżdżał. Jej potwierdzeniem może być akt chrztu Himilsbacha z 1943 roku, odnaleziony w Mińsku Mazowieckim przez Stanisława Manturzewskiego i brzmiący następująco:
"Działo się w Mińsku, dnia dwudziestego ósmego kwietnia, tysiąc dziewięćset czterdziestego trzeciego roku, o godzinie dziewiątej. Stawiła się Marianna Berkman, lat czterdzieści dziewięć mająca, przy mężu, z Mińska, w obecności Jana Płochockiego, robotnika i Jadwigi Frąckiewicz, przy mężu, obydwojga pełnoletnich, z Mińska i okazała dziecię płci męskiej, oświadczając, iż takowe urodziło się w Mińsku, dnia trzydziestego pierwszego listopada, roku tysiąc dziewięćset trzydziestego pierwszego, o godzinie szesnastej z Marianny Himilsbach, lat trzydzieści pięć wówczas mającej, niezamężnej, robotnicy nieżyjącej. Dziecięciu temu na chrzcie świętym w dniu dzisiejszym nadane zostało imię Jan, a rodzicami jego chrzestnymi byli: Jan Płochocki i Jadwiga Frąckiewicz. Akt ten stawającej i świadkom przeczytawszy, łącznie z nimi podpisaliśmy: ks. Józef Brodała, Maryianna Berkman, Płochocki Jan, Frąckiewicz".

Najbardziej prawdopodobne fakty z życia Jana Himilsbacha można wyłowić z jego własnych opowiadań. Urodził się on w biednej rodzinie i dorastał w otoczeniu ludzi z marginesu – ich właśnie utrwalał później w swych opowiadaniach i takie role zazwyczaj przyznawano mu w filmach. W 1947 roku, mając 16 lat, trafił do więzienia. Odzyskawszy wolność zaczął przyuczać się do zawodu kamieniarza w Strzegomiu. Jako kamieniarz pracował na Powązkach i w owym czasie wykuł napis na płycie nagrobnej Marka Hłaski (był również inicjatorem sprowadzenia zwłok pisarza do Polski). W ciągu swojego życia, zanim rozpoczął karierę literacką, pracował jeszcze jako górnik, piekarz, ślusarz i palacz na statkach. Tę ostatnią pracę podjął m.in. w 1951 roku, po przyjeździe z Gdańska do Warszawy, gdzie zatrudnił się w Żegludze Śródlądowej na Wiśle. W międzyczasie uczył się na Uniwersyteckim Studium Przygotowawczym, później w Wojewódzkim Uniwersytecie Marksizmu-Leninizmu. Od 1956 roku ponownie podjął pracę jako kamieniarz, na warszawskich Powązkach, gdzie pracował do roku 1968.
Himilsbach był bohaterem szeregu anegdot, niejednokrotnie przez niego samego wymyślonych. Zasłynął również jako autor specyficznych złotych myśli.

Jego debiut literacki przypada na 1951 rok, kiedy to opublikował swój pierwszy wiersz. W 1959 debiutował jako prozaik. Wydał trzy tomy opowiadań:

• 1967 Monidło

• 1974 Przepychanka

• 1982 Łzy sołtysa

Himilsbach jako aktor nie był za życia doceniany. Dopiero po śmierci grono znawców filmu doceniło jego samorodny talent. Jego najbardziej znaną rolą jest gra w filmie Rejs, a w nim dialog z inżynierem Mamoniem. Himilsbach obsadzany był jednak zazwyczaj w rolach epizodycznych, najczęściej grał ludzi z marginesu, ze względu na chrypliwy głos i charakterystyczny wygląd. Często grywał w duecie ze Zdzisławem Maklakiewiczem.

---

Ciekawostki, anegdoty

CYTATY:

• (...) a jak zrezygnują ze mnie, to jak ten chuj zostanę z tym angielskim ( Opis: gdy proponowali mu rolę w amerykańskim filmie, pod warunkiem, że zacznie się uczyć języka angielskiego)

• Hamlet to nudna rola, a Ofelia zwykła szmata. (Opis: gdy zaproponowano mu rolę Hamleta i nie doszło do premiery)

• Ja do organizmu wprowadzam bajkowy nastrój. (Opis: gdy zwrócono mu uwagę, by nie pił w miejscu publicznym)

• Myślę, że dlatego, że moim dziełem granitowym nikt sobie dupy nie podetrze. (Opis: tłumacząc dlaczego ceni bardziej swoją twórczość kamieniarską niż literacką)

• Tyle dróg budują, tylko, kurwa, nie ma dokąd iść! (Opis: przed barem „Zodiak” w Warszawie, gdy robotnicy układali chodnik)

• Zejdę, jak zejdzie Edward Gierek! (Opis: na scenie Kabaretu Pod Egidą, gdy Jan Pietrzak namawiał go do zakończenia spontanicznego popisu, mówiąc: „Jasiu, zejdź!”)

• Życie jest piękne, ale niestety, trzeba umieć z tego korzystać. (Źródło: film Wniebowzięci)

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Himilsbach

---

Galeria