Fijewski Tadeusz

Urodzony(-a): 14 Lipiec 1911 ( w Warszawie)

Zmarł(-a): 12 Listopad 1978 ( w Warszawie)

Pochowany (-a): wraz z żoną w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

---

Życiorys

Polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny oraz radiowy.

Urodził się i wychował na warszawskim Powiślu; miał dziesięcioro rodzeństwa, a w domu panowała bieda. Był synem Wacława (malarza pokojowego) i Marianny z Lubańskich (pochodził z robotniczego Powiśla, rodzina Fijewskich nie mogła więc legitymować się tradycjami artystycznymi. Niemniej, zarówno siostra Barbara Fijewska, jak i brat Włodzimierz Fijewski także związali swoje losy z teatrem).

Zadebiutował w 1921 jako statysta w Chorym z urojenia Moliera, w Teatrze Polskim w Warszawie, kierowanym przez jego założyciela Arnolda Szyfmana. Aktorem Teatru Polskiego był następnie aż do śmierci w 1978. Po debiucie występował w spektaklach amatorskich i przedstawieniach dla dzieci, a od 1927 również w filmie. Na ekranie zadebiutował jako szesnastoletni laureat konkursu zorganizowanego przez dziennik "ABC" w filmie Zew morza w reż. Henryka Szaro, wcielając się w rolę dziesięcioletniego Stacha.

W 1927, po nieudanym podejściu do aktorskiego egzaminu eksternistycznego, podjął przerwaną naukę w gimnazjum, nadal występując na scenie i w filmach. W 1936 ukończył Państwowy Instytut Sztuki Teatralnej w Warszawie. Po studiach aktorskich grał w objazdowym Teatrze dla Dzieci "Płomyku" i "Płomyczku". Do września 1939 był związany ponadto z warszawskimi scenami Teatru Malickiej i Teatru Ateneum oraz teatrem w Sosnowcu.

Po wybuchu II wojny światowej zgłosił się do Wojska Polskiego, ale do służby nie został powołany. W czasie wojny był więźniem obozów koncentracyjnych Oranienburg i Dachau. Po uwolnieniu z obozów w 1941 pracował w warszawskich barach, współpracował z AK. Uczestniczył w powstaniu warszawskim, a po jego upadku był więziony w obozach jenieckich na terenie III Rzeszy. Po wyjściu na wolność był aktorem teatru powstańczego BIiP AK (1944) Leona Schillera oraz członkiem zespołu estradowego stworzonego przez Kazimierza Krukowskiego, który występował w polskich obozach na terenie okupowanych Niemiec.

W 1945 powrócił do Polski. Występował na deskach teatrów w Toruniu, Łodzi i Warszawie. Aktor teatrów warszawskich: Nowego (1947–1949), Narodowego (1949–1954), Współczesnego (1954–1968) i Polskiego (1968–1978).

Wystąpił w ponad 50 filmach. Występował w radiowej powieści Matysiakowie oraz w radiowym Teatrze Eterek Jeremiego Przybory w roli Mundzia, syna wdowy Eufemii, granej przez Irenę Kwiatkowską.

W pamięci widzów pozostaje jako Rzecki w Lalce Wojciecha Hasa oraz Kuba w Chłopach Jana Rybkowskiego i stary Czereśniak w serialu telewizyjnym Czterej pancerni i pies w reż. Konrada Nałęckiego.

Jego żoną była Helena Makowska-Fijewska. Został pochowany wraz z żoną w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Skwer znajdujący się u zbiegu ulicy Topiel i ulicy Zajęczej na Powiślu w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy nosi imię rodzeństwa Tadeusza, Marii, Barbary i Włodzimierza Fijewskich. Imieniem Tadeusza Fijewskiego nazwano również ulicę w Katowicach.

Role teatralne (wybór)

Sezon 1945/46 – Teatr Ziemi Pomorskiej w Toruniu (dyr. Wilam Horzyca)

• Sen nocy letniej Williama Szekspira – Dudka
• Major Barbara – Adolf Ciusins
• Szczęśliwe dni – Bernard Gassin

Sezon 1946/47 – Teatr Wojska Polskiego w Łodzi (dyr. Leon Schiller)

• Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale Wojciecha Bogusławskiego – Świstos

Sezon 1947/48 i 1948/49 – Teatr Nowy w Warszawie (dyr. Marian Meller)

• Wesele Figara Pierre'a de Beaumarchaisa – Don Guzman Gąska (1947)
• Rewizor Nikołaja Gogola – Piotr Iwanowicz Bobczyński (1947)
• Słomkowy kapelusz Eugene'a Labiche'a – Bobin (1948)
• Zemsta nietoperza Johanna Straussa – Książę Gigi (1949)

Sezon 1949/50 – 1955/56 – Teatr Narodowy w Warszawie

• Jegor Bałyczow i inni Maksyma Gorkiego w reż. Władysława Krasnowieckiego (1949)
• Sułkowski Stefana Żeromskiego – Zalesiak (1951)
• Rewizor Nikołaja Gogola – Chlestakow (1952)
• Bobrowe futro Gerharta Hauptmanna – Krueger (1953)
• Niemcy Leona Kruczkowskiego – Juryś (1955)

Sezon 1954/55 – 1967/68 – Teatr Współczesny w Warszawie

• Czekając na Godota Samuela Becketta – Gogo (1957)
• Historia fryzjera Vasco Georges'a Schehade'a – Cezar (1961)
• Kariera Artura Ui Bertolta Brechta – Fish (1962)
• Trzy siostry Antona Czechowa – Fierapont (1963)
• Dożywocie Aleksandra Fredry – Twardosz (1963)
• Androkles i lew George'a Bernarda Shawa – Androkles (1964)
• Tango Sławomira Mrożka – Wuj Eugeniusz (1965)
• Dwa teatry Jerzego Szaniawskiego – Ojciec (1968)

Sezon 1968/69 – 1977/78 – Teatr Polski w Warszawie

• Martwe dusze Nikołaja Gogola – Pluszkin (1969)
• Szkoła żon Wojciecha Bogusławskiego – Anzelm (1969)
• Intryga i miłość Friedricha Schillera – Miller (1969)
• Cymbelin Williama Szekspira – Cymbelin (1970)
• Chłopcy Stanisława Grochowiaka – Kalmita (1970)
• Pan Benet Aleksandra Fredry – Pan Benet (1975)
• Pigmalion George'a Bernarda Shawa – Alfred Doolittle (1975)
• Maria Stuart Friedrich Schiller – George Talbot (1976)

Filmy (lata 1927–1939)

• Zew morza (1927) – Stach w wieku dziecięcym
• Przedwiośnie (1928, film nie zachował się do dzisiaj)
• Dzikuska (1928, film nie zachował się do dzisiaj)
• Kropka nad i (1928) – chłopiec sierota
• Ponad śnieg (1929) – Felek
• Pod banderą miłości (1929, film nie zachował się do dzisiaj) – kadet szkoły morskiej
• Mocny człowiek (1929)
• Uroda życia (1930) – uczeń
• Legion ulicy (1932) – Władek
• 10% dla mnie (1933) – boy hotelowy
• Prokurator Alicja Horn (1933) – gazeciarz
• Córka generała Pankratowa (1934) – skazany rewolucjonista
• Młody las (1934) – uczeń
• Nie miała baba kłopotu (1935)
• Dwie Joasie (1935) – goniec Antoś
• Tajemnica panny Brinx (1936) – steward
• Trójka hultajska (1937) – najstarszy syn Wyciora
• Florian (1938) – Gaweł, wnuk Wereszczyńskiego
• Paweł i Gaweł (1938) – Stefek, pracownik Pawła
• Kłamstwo Krystyny (1939) – goniec

Filmy (po 1945)

• W chłopskie ręce (1946) – Józiek, pomocnik Witolda Patyka
• Ulica Graniczna (1948) – Bronek Cieplikowski i fryzjer strzygący Kuśmiraka (2. role)
• Trudna miłość (1953) – Biedronka
• Pod gwiazdą frygijską (1954) – dorożkarz
• Pokolenie (1954) – niemiecki wartownik w tartaku
• Nikodem Dyzma (1956) – nadinspektor Jarec
• Kapelusz pana Anatola (1957) – Anatol Ryszard Kowalski, kasjer w PZU
• Pętla (1957) – Władek, alkoholik w barze "Pod Orłem"
• Kalosze szczęścia (1958) – Hipek Michalak, pomocnik fotografa
• Pan Anatol szuka miliona (1958) – Anatol Kowalski, kasjer
• Żołnierz królowej Madagaskaru (1958) – Saturnin Mazurkiewicz
• Inspekcja pana Anatola (1959) – Anatol Kowalski
• Złoto (1961) – Edzio, puzonista
• Czarne skrzydła (1962) – Falkiewicz, geometra
• Dom bez okien (1962) – clown Jankowski
• Pierwszy dzień wolności (1964) – doktor Rhode, ojciec Ingi, Luzzi i Lorchen
• Człowiek z kwiatem w ustach (1965) – spóźniony letnik
• Lenin w Polsce (1965) – pisarz więzienny w Nowym Targu
• Trzy kroki po ziemi (1965) – Notabl Majchrowski (w noweli Dzień urodzin)
• Katarynka (1967) – pan Tomasz
• Ojciec (1967) – Hipolit Dymek, woźnica
• Lalka (1968) – Ignacy Rzecki
• Księżyc (1969) – Pietruchow
• Kamizelka (1971) – doktor
• Na przełaj (1971) – ojciec
• Chłopi (1973) – Kuba Socha, parobek Macieja Boryny (cz. 1. Boryna)
• Wiosna panie sierżancie (1974) – Wyderko
• Kazimierz Wielki (1975) – Nanker, biskup krakowski i wrocławski
• Noce i dnie (1975) – Łuczak, chłop w Serbinowie
• Pełnia (1979) – dziadek Foton (ostatnia rola Fijewskiego, produkcje filmu zakończono już po Jego śmierci)

Seriale telewizyjne

• Czterej pancerni i pies (1965–1969) – stary Czereśniak, ojciec Tomka (odc. 2. Psi pazur, odc. 9. Zamiana i odc. 21. Dom)
• Chłopi (1971–1972) – Kuba Socha, parobek Macieja Boryny (odc. 1. Boryna, odc. 2. Jarmark, odc. 3. Zrękowiny i od. 4. Wesele)
• Noce i dnie (1977) – Łuczak, chłop w Serbinowie (odc. 2. Piotruś i Teresa, odc. 3. Babcia, odc. 4. Wieczne zmartwienia, odc. 6. Miłość, odc. 7. Wiatr w oczy i odc. 10. Rodzimy się, umieramy, a życia wciąż wystarcza...)

Odznaczenia i nagrody

• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1959)
• Order Sztandaru Pracy II klasy (1970)
• Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967)
• Nagroda Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za rolę Wojciecha Grzelaka w radiowej powieści Matysiakowie (1958)
• Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za całokształt pracy aktorskiej w teatrze i w filmie (1967)
• "Złoty Ekran" – nagroda tygodnika "Ekran" za rolę Hipolita Dymka w filmie Ojciec w reż. Jerzego Hoffmana (1968)
• Nagroda na VII Miedzynarodowym Festiwalu Filmowym w Panamie za rolę Ignacego Rzeckiego w filmie Lalka w reż. Wojciecha Hasa (1969)
• Nagroda na XII Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu za rolę Kalmity w spektaklu Chłopcy Stanisława Grochowiaka w Teatrze Polskim w Warszawie (1971)

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Fijewski

---

Galeria