Anczyc Władysław Ludwik

Urodzony(-a): 12 Grudzień 1823 ( w Wilnie)

Zmarł(-a): 28 Lipiec 1883 ( w Krakowie)

Pochowany (-a): na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie

---

Życiorys

Pseudonim literacki Kazimierz Góralczyk, W.A. Lassota – polski poeta, dramatopisarz, wydawca, tłumacz, działacz ludowy. Syn Zygmunta i Barbary z Hrehorowiczów.

Pochodził z rodziny szlacheckiej. Jego pradziad Jan von Anschütz pełnił urząd chorążego wojsk saskich. Władysław Ludwik Anczyc był synem aktorów – Zygmunta Anczyca i Barbary Anczycowej z Hrehorowiczów. Ojciec występował na scenach teatrów w Wilnie, Grodnie, Warszawie i Krakowie; w latach 1838-1839 był także dyrektorem teatru krakowskiego. Matka zaś była aktorką teatru wileńskiego, a po opuszczeniu sceny działaczką dobroczynną.

Uczęszczał do szkoły średniej w Krakowie. W tym mieście w roku 1847 ukończył z tytułem magistra farmację na Uniwersytecie Jagiellońskim. Brał udział w powstaniu krakowskim w 1846, za co w latach 1846–1847 więziony był przez władze austriackie. W 1849 był adiunktem katedry Chemii i Farmacji. Debiutował w redagowanym przez siebie piśmie satyrycznym Dodatek do Świstka w 1848.

W latach 1858–1867 przebywał w Warszawie. W roku 1863 założył, a następnie przez rok redagował pismo Wędrowiec. Tam też w tym czasie redagował tajne pisma powstańcze Kosynier i Partyzant. W latach 1858-1861 działał w Towarzystwie Rolniczym w Królestwie Polskim. W trakcie pobytu w Warszawie był także redaktorem pisma dla ludu Kmiotek (1861-1866) i Przyjaciela Dzieci (1866–1867).

Od 1861 często bywał w Zakopanem i Tatrach jako turysta. Swoimi artykułami, np. Zwóz żentycy w Tatrach, Zakopane i lud podhalski, Wspomnienia z Tatr, przyczyniał się do popularyzacji Tatr w społeczeństwie.

W 1863 napisał cykl Pieśni zbudzonych – w tym Marsz strzelców, którego tekst w czasach PRL był prawie w całości zafałszowany.

W roku 1868 powrócił do Krakowa Prowadził tam ożywioną działalność literacką i oświatową, uczestnicząc w wydawnictwach Czytelni Ludowej, Towarzystwa Oświaty Ludowej i in. W 1875 został właścicielem drukarni, działającej do czasów powojennych, którą przekształcił w ceniony zakład.

W 1876 wystawił w teatrze krakowskim dramat Emigracja chłopska, nagrodzony w krakowskim konkursie dramatycznym. W roku 1880 wystawił dramat Kościuszko pod Racławicami, który stał się najbardziej popularnym widowiskiem przez wiele lat, granym na scenach teatralnych Krakowa. Kolejną nagrodę otrzymał w 1883 za "szkic dramatyczny" Jan III pod Wiedniem.

Jego synowie: Stanisław Anczyc (1868-1927) był metaloznawcą i technologiem. Wacław Anczyc (1866-1938) był drukarzem i wydawcą.
Dzieła

Twórczość literacka

• 1848 – Emisariusz
• 1850 – Chłopi arystokraci
• 1854 – Łobzowianie
• 1855 – Flisacy
• 1856 – Błażek opętany
• 1861 – Tyrteusz (1861/wyd. w 1862/pełny tekst w 1883[2])
• 1862 – Uczta wyzwoleńca (całość w 1908)
• 1863 – Pieśni zbudzonych (w tym Pieśń strzelców)
• 1873 – Obrazki dramatyczne ludowe
• 1876 – Emigracja chłopska
• 1876 – W Tatry
• 1881 – Kościuszko pod Racławicami
• 1899 – Duchy czarnego boru, czyli kamienne serce
• 1908 – Pieśni zbudzonych
• 1916 – Pieśni zbudzone (zbiór poezji)

Działalność popularyzatorska

• 1862 – Elementarz dla dzieci polskich
• 1862 – Pierwsza książeczka dla wiejskich dziatek, które już elementarz skończyły
• 1863 – Dzieje Polski w dwudziestu czterech obrazkach
• 1869 – ABC, pierwsza nauka dla dzieci

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82adys%C5%82aw_Ludwik_Anczyc

---

Ciekawostki, anegdoty

Władysław Ludwik Anczyc

Chcesz zdurzyć nas, oszukać chcesz nas carze,

Plujem ci w twarz za morze twoich łask;

Amnestią twą owiniem nasze kule,

Odpowiedź da huk armat, kurków trzask,

25 Do Azji precz, potomku Dżengishana,

Tam naród twój, tam ziemia carskich gal,

Nie dla ciebie krwią ziemia nasza zlana,

Hej, baczność! cel i w łeb lub serce pal.

• Źródło: Marsz strzelców

Dziś spłacim łzy sióstr, matek i wdów jęki,

Hej, baczność! cel i w łeb lub serce pal.

• Źródło: Marsz strzelców

Hej strzelcy wraz! nad nami orzeł biały,

A przed nami śmiertelny stoi wróg.

Wnet z naszych strzelb piorunne zagrzmią strzały,

A lotem kul kieruje Zbawca Bóg.

• Źródło: pieśń Marsz strzelców, do której muzykę napisał również W.L. Anczyc

Modli się pod figurą, a diabła ma za skórą.

O Boże nasz! o Matko z Jasnej Góry!

Wysłuchaj nas! niech korna łza i żal

Przebłaga Cię, niewoli zerwij sznury,

Hej, baczność! cel i w łeb lub serce pal.

• Źródło: Marsz strzelców

Warszawo, cudne kreślisz w dziejach naszych karty.

• Źródło: Antologia poezji głupich i mądrych Polaków, wybór Ludwik Stomma, Gdańsk 2000.

Wnet z naszych strzeb piorunne zagrzmią strzały,

A lotem kul kieruje Zbawca Bóg.

• Źródło: Marsz strzelców

Źródło: http://pl.wikiquote.org/wiki/W%C5%82adys%C5%82aw_Ludwik_Anczyc