Miejsca

Jesienią 1831 roku wybuchła w Chełmie epidemia cholery, która pochłonęła 218 ofiar. Ze względu na ochronę wody w studniach gminy, umarłych nie grzebano na miejscowym cmentarzu, lecz wywożono w skrzyniach z otwieranym dnem i grzebano w piaskach wschodniego zbocza wzgórza Chełm, będącego własnością kościelną. Po tragicznych wydarzeniach otrzymała nową nazwę Smutna Góra. W miejscu zbiorowej mogiły - cmentarza mieszkańcy Chełmu w 1831 roku wznieśli krzyż.

Koszęciński cmentarz otacza kościół pw. Trójcy Świętej. Wiek nekropolii jest szacowany na 400-450 lat. Pomimo tak długiej historii brak na nim miejsc pochówku pochodzących sprzed XIX wieku. Więcej natomiast danych jest na temat osób pochowanych w kościele, do których należą jego dobrodzieje oraz ci, którzy w szczególny sposób przyczynili się do upiększenia świątyni.

Do czasu poświęcenia pierwszego cmentarza parafialnego, parafii pod wezwaniem Krzyża Świętego, wcześniej lokalii, zmarłych grzebano na cmentarzu w Michałkowicach (rok założenia 1854). Stary Cmentarz został założony na wschód od kościoła parafialnego pomiędzy Sadzawkami a kolonią Wandy, obecnie przy ul. Cmentarnej. Powstał on na gruntach ofiarowanych przez hrabiego Hugona von Donnersmarcka, Caspara Jablonkę – ówczesnego naczelnika gminy Siemianowice oraz Matheusa Barona. Cmentarz powstał 19 listopada 1868. Do 1887 roku cmentarz był wspólnym cmentarzem dla parafii katolickiej jak i ewangelickiej, jednak pochówków wyznania ewangelickiego na wspólnym cmentarzu było bardzo niewiele.

Z chwilą wybudowania w Pszowie kościoła parafialnego założono wokół niego cmentarz. Siedemnastowieczne protokoły powizytacyjne wspominają, że ten cmentarz otoczony był murem, nakrytym daszkiem gontowym dla jego ochrony. Według protokołu z 1688 roku na cmentarzu stał krzyż, a przed wielką bramą stały dwie statuy na drewnianych kolumnach – Matki Bożej i św. Jana Ewangelisty. W 1652 roku na cmentarzu stała murowana kostnica, która istniała tam już znacznie wcześniej.

Kapliczka św. Jana Nepomucena w Kamieniu (k. Piekar Śląskich) usytuowana jest w pobliżu skrzyżowania ulic Skłodowskiej i Brzechwy.

Dzielnica Mysłowic - Kosztowy jest wyjątkowo bogata w kapliczki, małe zabytki architektury sakralnej, które ubogacają krajobraz. Jedną z nich jest położona na tzw. Białym Brzegu, kapliczka ufundowana przez mieszkańców Kosztów, Teklę i Kacpra Gniłków.

Przy nadaniu miejscowości praw miejskich prawo magdeburskie nakazywało, aby odmierzyć miejsce na kościół wraz z cmentarzem. Cmentarze zwykle zakładano poza obrębem miejscowości w otwartym polu, blisko kościoła, lub w samej świątyni.

W roku 1973 cmentarz został zamknięty decyzją ówczesnych władz miejskich mimo dezaprobaty parafian. Argumentem przemawiającym za zamknięciem nekropolii były plany budowy nowego osiedla. Cmentarz miał nie tylko być zamknięty, ale i zniwelowany. Do niwelacji na szczęście nie doszło.

Bieruń od dawien dawna leżał na ważnym szlaku handlowym, który przebiegał od Wrocławia przez Opole, Pyskowice, Gliwice, Mikołów do Krakowa. Sytuacja sprzyjała osiedlaniu się różnych handlowców, w tym żydowskich. Nie wiadomo kiedy dokładnie do Bierunia przybyli pierwsi Żydzi. W okolicznych miejscowościach Górnego Śląska wyznawcy judaizmu pojawili się w XVII wieku: Mikołów 1674, Mysłowice 1628, Pszczyna 1663, Tychy 1644. Można przypuszczać, że pojawili się najpóźniej od przełomu XVII/XVIII wieku z pobliskiego Oświęcimia.

Przy parafii bogucickiej znajdują się dwa cmentarze: parafialny i bonifraterski. Jest to najstarsza nekropolia Katowic przed 1873 roku, gdzie zachowane są nagrobki z XIX wieku, zespół nagrobków braci i ojców bonifratrów z przełomu XIX i XX wieku.

Cmentarz parafii Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Mysłowicach Brzezince powstał na "czterech morgach ziemi". Owe cztery morgi położone były na wschodnich peryferiach gminy, niedaleko rzeki Przemszy, na skraju dużego kompleksu leśnego złożonego głównie z okazałych sosen i świerków. Na dawnych mapach znaleźć można nazwy tych przyrzecznych terenów - Biały Brzeg (teren bliżej Dziećkowic) i Toboła (bliżej Brzezinki). W parafii przyjęła się nazwa cmentarza "na Tobole".

Neogotycki grobowiec z 1901 roku, wzniesiony na pograniczu terenu Kalwarii Piekarskiej i cmentarza parafialnego, wbudowany w mur okalający Kalwarię; miejsce wiecznego spoczynku dwóch kolejnych proboszczów parafii Marii Panny i św. Bartłomieja w Piekarach- księży Leopolda i Karola Nerlichów.